Wprowadzenie
Niniejsza publikacja została napisana jako źródło informacji dla dorosłego czytelnika zainteresowanego aikishintaiso.
Nie umożliwia rozpoczęcia praktyki, a opisane zasady teoretyczne zostały podjęte jedynie w sposób powierzchowny, aby ułatwić zrozumienie celów i narzędzi tej praktyki.
Istnieją inne publikacje pozwalające pogłębić koncepty leżące u podstaw tej drogi, w szczególności podejście psychosomatyczne i kierunki techniczne oraz energetyczne — ich lista znajduje się w załączniku. Niektóre z tych źródeł zostały wydane w wielu językach, inne jedynie po francusku.
Czytelnik znajdzie w załączniku artykuły, które pozwolą pogłębić zrozumienie tej drogi oraz lepiej pojąć proponowane przez nią podejście filozoficzne i duchowe.
Aikishintaiso to słowo w języku japońskim, złożone z kilku ideogramów: Ai oznacza harmonię, spotkanie. Ki energię, Shin ducha/umysł a taiso gimnastykę.
Z lektury słowa możemy wywnioskować, że chodzi o “gimnastykę harmonizującą energię w celu odnalezienia tożsamości duchowo-umysłowej”.
Jest to wstępne wyjaśnienie, które wymagałby omówienia każdego ze słów. Chęć napisania prostego przekazu nie pozwala mi na rozwinięcie w tym miejscu, ale powyższa propozycja tłumaczenia wydaje się wystarczająca na początek. Jedynie podejmując praktykę można pojąć jej głębszy sens.
Historia aikishintaiso
Jestem nauczycielem japońskich sztuk walki1. Miałem sposobność spotkać i zostać uczniem wielkiego mistrza Hirokazu Kobayashi, który uczył mnie aikido przez 25 lat2.
Jego aikido charakteryzowało się podejściem do istoty ludzkiej opartym na pewnej filozofii życiowej, której najważniejsze zasady to: wolność jednostek oraz szacunek dla wszelkiego życia, każdej osoby, każdej kultury i każdego sposobu bycia w świecie. Mawiał o aikido, że nie należy do żadnej konkretnej osoby, że należy do wszystkich ludzi, bez wyjątków.
Jego aikido było zainspirowane holistyczną wizją człowieka, wpływami z innych dyscyplin walki3 oraz tradycyjnych japońskich praktyk leczniczych, w szczególności kappo seppo. Jego punkt widzenia nigdy nie oddzielał ciała od psyche. Był wizjonerskim psychosomatykiem. Nie rozdzielał też techniki od etyki.
W przeciwieństwie do swojego mistrza Morihei Ueshiby, który był zagorzałym praktykiem Omotokyo4, on sam mówił o sobie, że nie przynależy do żadnej religii. Według niego sacrum było w zasięgu wszystkich i nie wymagało praktyk religijnych sensu stricto. Rozdzielał duchowość od religii, ale paradoksalnie, w spontaniczny sposób powoływał się na wszelkie religie, nawet bardzo odległe od tradycji japońskich, żeby wyjaśnić niektóre idee charakteryzujące jego nauczanie. Nie odrzucał religii jako środka dającego dostęp do sacrum, ale to nie był jego środek. Aikido mu wystarczało, a tym bardziej aikitaiso, które w jednym geście jednoczy esencję i substancję, i które stawia kwestię duchowości w jak najszerszym kontekście.
Kiedy uczył aikido, nieustannie wspominał o fizjologicznym i psychologicznym oddziaływaniu swoich technik na praktykujących.
Nauczał pewnej bardzo precyzyjnej sekwencji ruchów, którą nazywał kihon aikitaiso. To słowo — aikitaiso — jest czasami używane w innych szkołach aikido, ale nie obejmuje tych samych technik, i nie wpisują się one w te same paradygmaty.
Ta sekwencja ruchów, o której mówił, że jest kihonem5 aikitaiso, obejmowała techniki o różnorodnych korzeniach. Pośród nich dość często wymieniał Shinto, Zen, Shugendo, kappo seppo, Sumo.
Wielokrotne w kontekście kihonu przywoływał tradycyjną medycynę japońską.
Mawiał, że ten kihon zawierał esencję jego aikido, i że praktykowany codziennie daje zdrowie i energię. Twierdził również, że podążanie ścieżką aikitaiso pozwala poznać swoje przeznaczenie.
Wiele osób zachowało z jego nauczania jedynie aspekt walki, i to w bardzo powierzchowny sposób. Miałem szczęście naprawdę zbliżyć się do niego na co dzień i przyjmować jego słowa oraz gesty terapeutyczne, które zawsze były bezpośrednio powiązane z jego aikido. Mówię “jego aikido”, ponieważ pokazywał techniki, których złożoność i bogactwo ma niewiele wspólnego z tym, czego dziś powszechnie się uczy pod hasłem aikido.
Miałem na sercu nic nie uronić z tych skarbów, które nam przekazywał podczas swoich zajęć. Zapamiętywałem i notowałem skrupulatnie jego słowa.
Otrzymałem jego zgodę, żeby nauczać aikitaiso.
Zauważywszy, że inni używają tej nazwy pomimo, że zachowali w najlepszym razie jedynie pozory tej drogi, przemianowałem ją na aikishintaiso, żeby odróżnić się od nich, oraz żeby w sposób jednoznaczny wprowadzić, za sprawą pojęcia Shin, wymiar poszukiwań duchowych, który stanowi głęboki sens nauczania, jakie otrzymałem.
Zasady, cel
Aikishintaiso jest zarazem racjonalne, osadzone w rzeczywistości materialnej, jak i metafizycznej. Analizuje napięcia mięśniowe, ograniczenia stawowe, anomalie biomechaniczne, które można jasno i obiektywnie określić, oraz ich wzajemne oddziaływanie z napięciami psychicznymi, które ujawniają się w toku praktyki. Jedynym celem tej drogi jest odnaleźć jedność, a wraz z nią unikalność każdej osoby, nie zakładając z góry jaka ta osoba powinna być, bez wydania jakichkolwiek osądów.
Psychika, czy mówiąc inaczej: zwyczajna świadomość — ta, która wytwarza myśl — jest zmuszona tłumić traumatyczne wspomnienia, które mogły by ją zdestrukturyzować, gdyby jej dosięgły. Musi też walczyć, aby nie zauważać wszystkiego, co podważałoby system rodzinny, kulturowy, religijny, z którego dana osoba się wywodzi.
To ta konieczność odrzucenia indywidualnych lub zbiorowych doświadczeń powoduje napięcia psychiczne, wymuszające ciągły wysiłek psychiczny. Lęki i niepokoje wynikające z traumatycznej historii są przenoszone do ciała, a w nim wyrażają się jako napięcia mięśniowe, jako ograniczenia ruchomości, jako brak ciągłości łańcucha psycho-ruchowego, jako utrata zdolności propriocepcyjnych.
Podmiot na poziomie swojej świadomości żyje w świecie, który jest na granicy prawdy historycznej, ale jest dla niego znośny. Tymczasem ciało żyje w świecie prawdziwym, i daje mu świadectwo z pełną dokładnością.
Być poczętym, ucieleśnić się, oznacza wejść w rzeczywistość, a żyć oznacza przebywać w świecie wewnętrznym, zbliżonym do prawdy.
Podmiot musi dokonać na sobie podziału, żeby jednocześnie sprostać tym zobowiązaniom oraz koniecznemu wyparciu przeżytych cierpień, których wspomnienie zniszczyłoby jego świadomość.
Powrót do jedności to powrót do prawdy.
Ciało, w przeciwieństwie do psychiki, nie potrafi ani kłamać, ani relatywizować. Jeśli jest odpowiednio pobudzane, uwolni napięcia psychiczne nieużyteczne dla motoryki ani dla równowagi. Przekaże do psychiki wspomnienia, które przechowywało, umożliwiając reminiscencje zakodowanych lęków.
Te reminiscencje pojawią się, o ile osoba przejdzie ewolucję duchową pozwalającą je zintegrować bez narażania swojej świadomości na ryzyko.
Muszę ostrzec czytelnika, który byłby skłonny ulec pokusie uznania aikishintaiso za metodę terapeutyczną.
Terapię pozostawiamy osobom, które zajmują się nią zawodowo.
Aikishintaiso jest dla osób, które poprzez pracę z ciałem chcą zrozumieć czego doświadczyły, i uwolnić się od ograniczeń, które mogły w nich wywołać osobiste lub kolektywne traumatyczne przeżycia. Jest to praca oczyszczania ciała w sensie Misogi6.
Chodzi o pozbycie się z ciała i ze świadomości wszystkiego, co nie jest “swoje”, aby uwolnić się tego, co wpływa na nasze zachowanie, ze względu zobowiązania lojalnościowe wobec systemów rodzinnych i społecznych.
Jeśli chodzi o zmiany patologiczne — mamy nadzieję im zapobiec o ile to możliwe. Nie zapominamy, że powstają one, żeby przywrócić równowagę gdy sposób bycia w świecie zbyt odbiega od tego, co prawdziwe. To dlatego dążymy do przywrócenia jedności, która jest podstawowym warunkiem unikalności charakteryzującej zdrową tożsamość.
Praktyka, techniki
Aikishintaiso czerpie z szerokiego zakresu wiedzy technicznej, filozoficznej oraz semiologicznej.
Osoba praktykująca z doświadczeniem interesuje się różnymi cywilizacjami, żeby zrozumieć fundamenty myślenia, oraz historią filozofii.
Studiuje zasady psychologii systemowej i transpokoleniowej.
Podejmuje wysiłek zapoznania się z anatomią i fizjologią człowieka, żeby rozumieć swoje własne ciało i zachodzące w nim zmiany.
Początkujący zaczyna interesować się tymi zagadnieniami, gdy zaczyna odczuwać taką potrzebę w toku swojego rozwoju.
Główne narzędzia służące do wywołania wewnętrznego poruszenia, mającego na celu przywrócenie jedności są następujące:
Kihon aikishintaiso:
To sekwencja ustalonych ruchów, które stanowią metodę pozwalającą uwolnić ciało od napięć, nieużytecznych dla równowagi fizycznej i psychicznej, dla mobilności oraz psycho-motoryki.
Pozycje nieruchome:
Istnieje kilkadziesiąt pozycji, których efekty są znane i zmierzone, a które pozwalają wzmocnić ciało, obniżyć wewnętrzne napięcia oraz zrównoważyć tonus łańcuchów mięśniowych.
Wykorzystujemy również sekwencje ruchów lub pozycji pozwalające na poprawę propriocepcji, a zatem i psychomotoryki.
Marsze skonstruowane na bazie pozycji podstawowych to świetny sposób na obniżenie konfliktu między ciałem a sferą mentalną, i na przywrócenie spokoju we wszystkich warstwach świadomości.
Medytacja należy do narzędzi sprzyjających rozwijaniu mobilnej, otwartej i suwerennej świadomości. Praktykuje się ją we wszystkich wymienionych wyżej technikach, nie tylko w bezruchu.
I w końcu, wykorzystujemy gimnastykę wywiedzioną z kihonu, która wspomaga regulację krążenia płynów w ciele, krążenia energii oraz co za tym idzie — popędów i emocji. Znaczna część pracy z ciałem ma na celu przywrócenie osi fundamentalnej ciała oraz drogi somato-trzewno-psychicznej7.
Różne formy praktyki
Praktykę aikishintaiso można podjąć na różne sposoby.
Najpowszechniejszym sposobem są cotygodniowe zajęcia.
Są to zajęcia grupowe, prowadzone przez wykwalifikowanego nauczyciela.
Miejsca praktyki można znaleźć na stronie www.aikishintaiso.fr
Dla osób, które nie mają dojo aikishintaiso w swojej okolicy, dostępne są zajęcia w formie wideokonferencji.
Następnie, można zapisać się na Indywidualne Warsztaty Aikishintaiso (APAT; fr.: Atelier Personnel d’Aikishintaiso).
Są to indywidualne zajęcia ułożone przez osobę upoważnioną do przeprowadzenia analizy na podstawie spotkania i lektury postawy ciała.
Taki skan ciała odbywa się raz na około półtora miesiąca. Po nim proponuje się osobie ćwiczącej indywidualną pracę trzy do pięciu razy w tygodniu, lub codziennie dla najodważniejszych. Następnie, po miesiącu-dwóch przeprowadza się kolejną lekturę ciała i kolejną analizę. Obserwuje się rezultaty wykonanej pracy i opracowuje nowy program.
Indywidualne Warsztaty są bardzo skuteczne i pasjonujące, o ile osoba ma odwagę i dyscyplinę konieczne do samodzielnej pracy.
Wreszcie, jest wiele seminariów w różnych krajach, ich lista jest dostępna na stronie www.aikishintaiso.fr
Podsumowanie
Aikishintaiso to wewnętrzna sztuka walki angażująca ciało, świadomość oraz ich interakcje.
Wymaga poważnego zaangażowania, ale może przynieść znakomite rezultaty osobom, które chcą zrozumieć co rzeczywiście przeżyły, co przeżyli ich przodkowie, i co się składa na ich świadomość. Od odkrycia do odkrycia, osoba praktykująca zyskuje dostęp do swojego prawdziwego “ja”, bezwarunkowego, nieujarzmionego i nieskazitelnego, i rozumie swoje przeznaczenie.
Zajmując się poczuciem istnienia, byciem w sobie, zdaje sobie sprawę, że jest w pełni uprawomocniona, i nie doświadcza już obawy przed odmiennością. Zapomina o swoim ego i tym samym wypełnia lukę psychosomatyczną.
Cognard Hanshi
Tłumaczenie: Maria Jagodzińska
Źródło: Petit manuel d’aikishintaiso
Przypisy